5 نشانه اصلی استفاده از روغن موتور نامناسب در خودرو
به گزارش وبلاگ پریها، استفاده از روغن موتور نامناسب می تواند بدون آن که متوجه شوید، صدمات جبران ناپذیری به قطعات درونی پیشرانه خودرو وارد کند. خودروهای امروزی ماشین های مهندسی شده با دقتی میکرومتری هستند که برای کارکرد بهینه شان، غلظت و ترکیبات شیمیایی مشخصی از مایعات روان کننده احتیاج است. نخستین و واضح ترین نشانه در انتخاب اشتباه روغن، مغایرت مشخصات درج شده روی قوطی محصول با دفترچه راهنمای دفترچه راهنمای سازنده خودرو (Owners Manual) است. وقتی روغن انتخابی گرانروی یا همان ویسکوزیته (Viscosity) استاندارد را نداشته باشد، قطعات متحرک فلزی با لایه ای نازک تر یا ضخیم تر از حد احتیاج پوشانده می شوند. همین ناهماهنگی ساده به ظاهر بی اهمیت، روند استهلاک قطعات را سرعت می بخشد و عمر مفید موتور خودروی شما را به شدت کاهش می دهد.
افزایش مصرف سوخت و افت ناگهانی بازدهی خودرو، دومین زنگ خطری است که نشان می دهد احتمالاً روغن موتور نامناسب درون باک روان کاری بریزید. اگر روان نماینده خیلی غلیظ باشد، پمپ روغن مجبور می گردد انرژی بسیار بیشتری برای به حرکت درآوردن مایع در مجاری باریک خرج کند. این مقاومت اضافی، فشار مضاعفی بر قطعات داخلی وارد می سازد و موتور مجبور می گردد برای جبران اصطکاک داخلی، بنزین بیشتری بسوزاند. بسیاری از رانندگان افت گرانروی روغن در فصل سرما یا گرما را نادیده می گیرند و متوجه نمی شوند که چرا فاصله های مراجعه شان به پمپ بنزین کوتاه تر شده است. با آنالیز دقیق گرانروی مناسب فصل، می توانید مصرف سوخت را به حالت استاندارد بازگردانید و از اتلاف انرژی جلوی اصطکاک جلوگیری کنید.
خروج دود رنگی از لوله اگزوز، به ویژه هنگام شتاب گیری، نشانه ای نگران نماینده از ورود مایع روان نماینده به درون اتاقک احتراق (Combustion Chamber) است. زمانی که گرانروی روغن با طراحی پیشرانه همخوانی نداشته باشد، روغن سفت یا خیلی رقیق از دیواره رینگ ها و گاید سوپاپ ها عبور می نماید. سوختن این قطرات روغن همراه با مخلوط سوخت و هوا، دود خروجی اگزوز را به رنگ آبی یا خاکستری تیره درمی آورد. این شرایط نه تنها کاتالیزور خودرو را مسدود می نماید، بلکه نشان دهنده لایه بندی نادرست روغن در مجاری حساس موتور است. بی توجهی به این دود رنگی، عملکرد سنسورهای گاز اگزوز را مختل نموده و هزینه های تعمیرات اساسی سنگینی به مالک خودرو فرض می نماید.
تاثیر گرانروی روان نماینده بر تبخیر و استهلاک قطعات
کاهش سریع و غیرعادی سطح روغن موتور در فواصل بین دو سرویس دوری، از پی آمدهای مستقیم عدم پایداری حرارتی روان نماینده است. وقتی از روغن موتور نامناسب استفاده می کنید، ترکیب شیمیایی مایع در برابر دمای بالای کاری پیشرانه مقاومت لازم را ندارد و به سرعت دچار تبخیر می گردد. روان سازهای بی کیفیت در اثر گرمای شدید دچار فروپاشی مولکولی شده و به جای مانده آن ها به صورت رسوبات کربنی سیاه در جدار سیلندرها می نشیند. استفاده از روغن موتور ناهمخوان با غلظت نادرست می تواند فرآیند روغن سوزی را تسریع نموده و موتور را بدون روان کاری رها کند. افت سطح روغن بدون وجود نشتی بیرونی، هشداری جدی برای تغییر فوری برند یا درجه روغن مصرفی خودرو است.
داغ شدن بیش از حد پیشرانه و روشن شدن چراغ هشدارهای آمپر آب، شدیدترین واکنش مکانیکی خودرو به روغن کاری نادرست است. روان سازها علاوه بر کاهش اصطکاک، سهم بسیار بزرگی در انتقال حرارت از بلوک اصلی موتور به بخش های خنک نماینده دارند. اگر لایه روغنی تشکیل شده خیلی نازک باشد، اصطکاک فلز با فلز قطعات گرمای فلج نماینده ای فراوری می نماید که سیستم خنک نماینده توان دفع آن را ندارد. روغن با گرانروی نامناسب در اقلیم های گرمسیری ظرفیت گرمایی خود را از دست می دهد و فشار خروجی پمپ روغن به شدت افت می نماید. این داغی مفرط می تواند واشر سرسیلندر را بسوزاند یا حتی منجر به قفل شدن کامل پیشرانه و خسارات مالی چشمگیر گردد.
بازتاب خطاهای روان کاری در تاریخ خودرو و روان شناسی نگهداری
نگاهی به تاریخچه صنایع خودروسازی نشان می دهد که مسئله روان کاری همواره چالش بزرگی برای مهندسان بوده است. در اوایل قرن بیستم، به علت عدم وجود روغن های چنددرجه ای (Multigrade)، رانندگان مجبور بودند با تغییر فصل، تمام روغن خودرو را تخلیه و نوع متفاوتی جایگزین نمایند. پیچیدگی خودروهای امروزی این احتیاج را رفع نموده اما سوءبرداشت های قدیمی درباره سفت تر بودن روغن بهتر است همچنان میان بعضی مالکان به جای مانده است. نادیده گرفتن استانداردهای نو مانند API یا ACEA ضربات جبران ناپذیری به سیستم های زمان بندی متغیر سوپاپ (VVT) وارد می نماید. آگاهی از ساختار دقیق پیشرانه، اشتباهات رایج گذشته را برای همواره از فکر رانندگان پاک می سازد.
در روان شناسی رفتار رانندگان، نوعی تورش شناختی به نام سوگیری ماند وجود دارد که باعث می گردد افراد همان روغن همیشگی را بدون توجه به تغییرات تکنولوژی یا سن خودرو خریداری نمایند. سینما و رسانه ها نیز گاهی با نمایش تعویض سریع روغن در صحنه های اکشن، روند نگهداری خودرو را ساده تر از آنچه هست نشان می دهند. واقعیت این است که موتورهای توربوشارژ نو با تلرانس بسیار پایین کار می نمایند و کوچک ترین خطایی در انتخاب روان ساز، کل سیستم توربو را از کار می اندازد. تغییر رفتارهای حرکتی راننده و توجه دقیق به هشدارهای داشبورد، برترین راه برای پیشگیری از نادیده گرفتن احتیاجهای واقعی خودرو است.
رسیدگی به شرایط روان کاری خودرو فراتر از یک کار ساده تعمیرگاهی، بخشی از مسئولیت پذیری در نگهداری سرمایه است. شناخت علائم خطر مانند تغییر صدای پیشرانه، افت فشار، خروج دود و افزایش مصرف بنزین، به شما قدرت تشخیص سریع می دهد. همواره قبل از خرید مایعات روان نماینده، جدول دفترچه راهنما را آنالیز کنید و به توصیه های تعمیرکاران بی تجربه توجه نکنید. با انتخاب صحیح گرانروی و شاخص های کیفی، روان کاری استانداردی برای پیشرانه فراهم می گردد که آرامش خاطر را در سفرهای طولانی به ارمغان می آورد.
منبع: یک پزشک