تمیز کردن فیلتر هود آشپزخانه؛ 6 ترفند حل چربی های چسبنده
به گزارش وبلاگ پریها، تمیز کردن فیلتر هود آشپزخانه در سریع ترین و بی خطرترین روش خانگی، با خواباندن فیلترهای مشبک فلزی به مدت 15 دقیقه در تشت آب جوش، نصف پیمانه جوش شیرین و دو قاشق غذاخوری مایع ظرفشویی چربی زدا انجام می گردد که چربی های چسبنده را بدون احتیاج به سیم کشیدن حل می نماید.
چرا چربی های روی فیلتر هود مانند چسب سفت می شوند و مکش را از کار می اندازند؟
هود آشپزخانه خط مقدم تهویه هوا در برابر بخار روغن، ذرات معلق پیاز داغ، دود سرخ کردنی و رطوبت قابلمه هاست. زمانی که ذرات ریز روغن داغ همراه جریان هوا به شبکه های فلزی فیلتر برخورد می نمایند، در مجاورت اکسیژن و گرمای اجاق گاز دچار واکنشی شیمیایی به نام پلیمریزاسیون چربی می شوند؛ فرآیندی که روغن مایع را به لایه ای زردرنگ، صمغی و چسبناک تبدیل می نماید که با آب و کف معمولی از جا تکان نمی خورد.
انباشته شدن این لایه چسبنده در منافذ توری هود سه پیامد جدی در پی دارد: نخست اینکه مسیر عبور هوا مسدود شده و موتور هود با صدای بلند کار می نماید اما عملاً بخار و بوی غذا را نمی کشد؛ دوم اینکه فشار مضاعف به پروانه موتور باعث نیم سوز شدن زودرس آن می گردد؛ و سوم اینکه به گزارش وب سایت تخصصی خانه داری The Spruce، چکیدن قطرات چربی گرم یا رسیدن شعله بلند اجاق به فیلتر اشباع شده، یکی از عوامل پنهان آتش سوزی در آشپزخانه های خانگی است.
خوشبختانه همان طور که در تمیز کردن چدن گاز و شعله ها به جای سوهان کشیدن فلز از قدرت شیمی ملایم خانگی بهره می بریم، برای برق انداختن فیلترهای چندلایه آلومینیومی و استیل نیز ترفندهایی وجود دارد که تمام چربی های کهنه درون لایه های میانی توری را به راحتی بیرون می کشد.
جدول مقایسه روش های تمیز کردن انواع فیلتر هود آشپزخانه
پیش از انتخاب شوینده، ابتدا باید جنس فیلتر هود خود را تشخیص دهید؛ چراکه واکنش آلومینیوم، استیل ضدزنگ و کربن در برابر مواد قلیایی کاملاً فرق دارد:
| نوع فیلتر هود | ویژگی ظاهری | برترین روش تمیزکاری ایمن | مواد و ابزارهای ممنوعه |
|---|---|---|---|
| فیلتر مشبک آلومینیومی (رایج ترین مدل) | توری های ظریف چندلایه با قاب آلومینیومی سبک و نقره ای مات | آب جوش + جوش شیرین + مایع ظرفشویی در سینک یا قابلمه بزرگ | لوله بازکن، سود سوزآور، قرص ماشین ظرفشویی قوی، آمونیاک و سیم ظرفشویی |
| فیلتر بافل استیل ضدزنگ (مدل های صنعتی و مدرن) | تیغه های شیاردار سنگین و براق از جنس استیل 304 | خیساندن در آب داغ و جوش شیرین یا شستشو در طبقه پایین ماشین ظرفشویی | سفیدنماینده کلردار (وایتکس) و فرچه های سیمی زبر خش انداز |
| فیلتر کربنی / ذغالی (هودهای بدون خروجی دودکش) | قاب پلاستیکی مشکی حاوی دانه های سیاه کربن فعال | غیرقابل شستشو با آب؛ صرفاً غبارگیری سطحی و تعویض هر 3 تا 6 ماه | هرگونه آب، بخارشو، سرکه و مواد شوینده مایع |
| فیلتر الیافی نمدی (مدل های قدیمی زیرکابینتی) | ورقه سفید پنبه ای یا پلی استری یک بارمصرف | تعویض کامل پد الیافی مقرون به صرفه قیمت پس از زرد شدن | شستشو با آب داغ و چنگ زدن (باعث پارگی و جذب به پروانه موتور می گردد) |
هشدار مهم: هرگز از لوله بازکن یا گازپاک کن های سوزآور روی فیلتر آلومینیومی استفاده نکنید!
بسیاری از اسپری های چربی زدای صنعتی قوی حاوی هیدروکسید سدیم (سود سوزآور) هستند. پاشیدن این مواد روی فیلتر مشبک آلومینیومی ظرف چند دقیقه باعث سیاه شدن دائمی فلز، خوردگی و پودر شدن توری های ظریف داخلی و متصاعد شدن گاز خطرناک می گردد.
6 ترفند طلایی و تست شده برای تمیز کردن فیلتر هود آشپزخانه
ابتدا هود را کاملاً خاموش نموده و برای ایمنی بیشتر کلید برق یا دوشاخه آن را بکشید. سپس ضامن فنری جلوی هر توری را به سمت داخل فشار دهید، فیلتر را کمی پایین بیاورید و از شیار پشتی آزاد کنید. اکنون بر اساس شدت چربی، یکی از شش روش زیر را به کار ببرید:
روش اول: حمام جوشان جوش شیرین (قوی ترین روش برای چربی های بسیار کهنه و زرد)
به گزارش کارشناسان نظافت در مجله Good Housekeeping، جوشاندن تدریجی فیلتر با جوش شیرین معجزه آساترین راه برای بیرون کشیدن روغن های خشک شده از لایه های میانی توری 5 لایه است. یک قابلمه بزرگ قدیمی (غیرآلومینیومی، ترجیحاً استیل یا لعابی) را تا نیمه پر از آب کنید و روی اجاق به جوش بیاورید.
شعله را ملایم کنید و نصف پیمانه جوش شیرین را قاشق به قاشق و به آرامی در آب جوش بریزید (هرگز یک جا نریزید، زیرا واکنش جوشش ناگهانی باعث سرریز شدن آب داغ روی گاز می گردد!). یک سر فیلتر هود را به مدت 5 دقیقه داخل آب جوشان قرار دهید؛ به چشم خواهید دید که تکه های چربی زردرنگ مانند ابر از منافذ توری جدا شده و روی آب شناور می شوند. سپس با انبر فیلتر را سروته کنید تا نیمه دیگر نیز 5 دقیقه بجوشد.
روش دوم: خیساندن کامل در سینک با مایع ظرفشویی، جوش شیرین و آب جوش
اگر فیلتر هود شما بزرگ تر از دهانه قابلمه است، درپوش سینک ظرفشویی را ببندید (یا از یک سینی فر لبه بلند یا تشت پلاستیکی مقاوم به حرارت بهره ببرید). یک کتری بزرگ آب کاملاً جوش را درون سینک خالی کنید، دو قاشق غذاخوری سرپر مایع ظرفشویی غلیظ چربی زدا و یک سوم پیمانه جوش شیرین به آن بیفزایید و با قاشق چوبی هم بزنید تا کف کند.
فیلترها را به صورت افقی کاملاً زیر آب داغ بخوابانید و 20 تا 30 دقیقه زمان بدهید. گرمای آب چربی صمغی را نرم می نماید، قلیای ملایم جوش شیرین اسیدهای چرب را صابونی می سازد و مایع ظرفشویی ذرات روغن را در آب معلق نگه می دارد تا دوباره به توری نچسبند. در سرانجام با یک مسواک قدیمی یا فرچه نرم ظرفشویی به آرامی روی شبکه ها بکشید و با آب داغ پرفشار آبکشی کنید.
روش سوم: ترفند خمیر سرکه سفید و جوش شیرین برای لبه ها و قاب فیلتر
گاهی چربی های سوخته در شیارهای باریک دور قاب فیلتر و ضامن فنری گیر می نمایند. ابتدا در یک کاسه 4 قاشق غذاخوری جوش شیرین را با کمی آب گرم مخلوط کنید تا خمیری غلیظ شبیه خمیردندان به دست آید. با مسواک این خمیر را روی تمام شیارها و گوشه های زردرنگ بمالید و 10 دقیقه صبر کنید.
سپس سرکه سفید خانگی را درون بطری اسپری بریزید و روی خمیر جوش شیرین بپاشید. کف کردن شدید حاصل از واکنش اسید و باز، لایه های چسبیده را از گوشه های غیرقابل دسترس بلند می نماید؛ همان ترفند موثری که در تمیز کردن سرخ کن بدون روغن نیز چربی های پخته شده سبد را بدون خش انداختن پاکسازی می نماید.
روش چهارم: استفاده از کریستال کربنات سدیم (سودای شستشو) برای رسوبات سنگین
اگر سال ها از آخرین شستشوی فیلتر هود گذشته است و جوش شیرین معمولی به تنهایی حریف لایه قهوه ای رنگ نمی گردد، کربنات سدیم یا همان سودای شستشو (Washing Soda) نسخه قوی تر اما همچنان کنترل شده است. در صورت پوشیدن دستکش پلاستیکی بلند، دو قاشق غذاخوری کربنات سدیم را در آب داغ حل نموده و فیلتر را تنها 10 دقیقه در آن بخیسانید و بلافاصله کاملاً آبکشی کنید تا فلز تغییر رنگ ندهد.
روش پنجم: بخارشوی خانگی برای ذوب فوری چربی های لایه میانی
اگر در منزل دستگاه بخارشوی دستی با سری نازل باریک دارید، فیلترها را به صورت عمودی داخل سینک استیل تکیه دهید و بخار پرفشار را از فاصله 5 سانتی متری با زاویه مایل به توری بتابانید. دمای بالای 100 درجه بخار آب، چربی های جامد پنهان شده بین لایه دوم و سوم توری را ظرف چند ثانیه ذوب نموده و به کف سینک سرازیر می نماید.
روش ششم: شستشوی فیلترهای استیل بافل در ماشین ظرفشویی
تنها در صورتی که فیلتر هود شما از جنس استیل ضدزنگ خالص (Baffle Filter) است و در دفترچه راهنمای سازنده مجاز اعلام شده، می توانید آن را در طبقه پایین ماشین ظرفشویی با برنامه شستشوی قابلمه (Intensive 65°C) قرار دهید. برای بازده کامل این روش، پیش تر از تمیز بودن فیلتر کف دستگاه طبق اصول تمیز کردن ماشین ظرفشویی اطمینان حاصل کنید تا ذرات چربی هود در پمپ دستگاه رسوب ننمایند.
ترفند طلایی: برق انداختن بدنه بیرونی استیل هود با یک قطره روغن معدنی یا زیتون
پس از آنکه بدنه بیرونی استیل هود را با دستمال میکروفایبر نم دار آغشته به سرکه رقیق و مایع ظرفشویی پاک و خشک کردید، تنها دو قطره روغن بچه یا روغن زیتون روی دستمال کاغذی نرم بریزید و در جهت خطوط برس خورده استیل بکشید؛ هم درخشش کارخانه ای بازمی گردد و هم تا هفته ها نه اثر انگشت می گیرد و نه بخار چربی به آن می چسبد!
فراموش شده ترین بخش هود: تمیز کردن محفظه داخلی و لبه های فن
به گزارش وب سایت تخصصی Clean Mama، شستن فیلتر بدون دستمال کشیدن قاب داخلی زیر هود، نیمی از زحمت شما را هدر می دهد؛ زیرا به محض روشن کردن دستگاه، چربی های جمع شده در لبه کانال داخلی دوباره به فیلتر تازه شسته شده می چسبند. در حالی که فیلترها مشغول خشک شدن هستند (و برق هود کاملاً قطع است)، دستمالی آغشته به آب گرم و چند قطره مایع ظرفشویی بردارید و لبه های فلزی محل نشستن فیلتر، حباب شیشه ای چراغ هود و دیواره پیرامون مکنده را به آرامی چربی زدایی و خشک کنید.
نحوه ایمن تمیز کردن پروانه موتور (فن حلزونی) و شیشه هودهای مورب
در بسیاری از خانه ها حتی پس از شستن کامل توری های فلزی، صدای لرزش یا تق تق خفیفی از داخل هود به گوش می رسد. دلیل اصلی این پدیده، چسبیدن لایه نامتقارن چربی و گردوغبار روی پره های پلاستیکی یا فلزی پروانه موتور (فن حلزونی) است که توازن چرخش سریع موتور را به هم می زند و توان مکش را تا 40 درصد کاهش می دهد.
برای پاکسازی ایمن این بخش، ابتدا مطمئن شوید دوشاخه هود از پریز بیرون کشیده شده است (صرفاً خاموش کردن دکمه لمسی روی پنل کافی نیست). هرگز روی موتور هود آب یا اسپری مستقیم نپاشید! در عوض، یک کاسه آب داغ همراه با یک قاشق چای خوری مایع ظرفشویی و دو قاشق سرکه سفید آماده کنید، یک دستمال میکروفایبر را کاملاً در آن بچلانید تا فقط نم دار باشد و پره های فن را یکی یکی با حوصله پاک کنید و در سرانجام با دستمال خشک رطوبت آن را بگیرید.
اگر هود شما از نوع شیشه ای مورب یا شومینه ای مدرن است، جک گازی درب شیشه ای را باز کنید و مراقب باشید به بازوهای جک فشار عمودی وارد نگردد. برای پاک کردن هاله مات چربی از روی شیشه سکوریت مشکی یا سفید هود، محلول مساوی سرکه سفید و آب مقطر به همراه یک قطره مایع ظرفشویی، بدون بر جای گذاشتن هیچ گونه رد و لکه ای، شیشه را مانند روز اول آینه ای و براق می سازد.
راهنمای زمان بندی سرویس دوره ای و نشانه های تعویض فیلتر هود
هرچند فیلترهای مشبک فلزی طول عمر بالایی دارند، اما عمر آن ها ابدی نیست و گاهی تعویض به موقع آن ها از تحمیل هزینه سنگین سوختن برد و موتور هود جلوگیری می نماید. به این چهار نشانه کلیدی دقت داشته باشید:
- پارگی یا باز شدن شبکه های داخلی توری: اگر بر اثر شستشوهای نادرست قبلی یا ضربه، لایه های آلومینیومی میانی پاره شده اند، ذرات چربی مستقیماً وارد سیم پیچ موتور می شوند و باید فیلتر تازه هم سایز تهیه کنید.
- تغییر شکل قاب یا خرابی ضامن فنری: لق زدن فیلتر در جای خود باعث ایجاد صدای سوت باد و فرار بخار روغن از درزهای کناری می گردد.
- اشباع شدن فیلتر ذغالی در هودهای جزیره ای و بدون دودکش: اگر بوی سرخ کردنی ساعت ها در پذیرایی باقی می ماند و خروجی هود شما به کانال ساختمان وصل نیست، زمان تعویض کارتریج های کربن فعال پشت توری فرا رسیده است.
- پیشگیری روزانه هنگام آشپزی: روشن کردن هود روی دور ملایم حدود 3 دقیقه پیش از داغ شدن ماهیتابه، جریان مکش پایداری روی صفحه گاز ایجاد می نماید و مانع پخش شدن ذرات چربی روی کابینت های مجاور می گردد.
نکته مهم: فیلتر خیس را هرگز بلافاصله سر جای خود نصب نکنید!
پس از آبکشی، فیلترها را تکان دهید و حداقل 2 ساعت به صورت عمودی روی دستمال حوله ای تکیه دهید تا قطرات محبوس بین لایه های توری کاملاً خشک شوند. نصب فیلتر مرطوب و روشن کردن هود باعث کشیده شدن رطوبت به سمت موتور الکتریکی و سیم پیچ ها شده و خطر اتصالی برق را به همراه دارد.
نکات سرانجامی و جمع بندی کاربردی
تمیز کردن فیلتر هود اگر به یک عادت منظم سی روزه در سرانجام هر ماه تبدیل گردد، هرگز بیش از 15 دقیقه زمان نخواهد برد و شما را از سابیدن های طاقت فرسای شب عید بی احتیاج می سازد. با تکیه بر ترکیب ساده آب جوش، جوش شیرین و مایع ظرفشویی، هم درخشش نقره ای فیلتر آلومینیومی و استیل را حفظ می کنید، هم صدای مزاحم هود را کاهش می دهید و هم هوای آشپزخانه خانه را همیشه پاک و مطبوع نگه می دارید.
منبع: هفت گنج